
Në zemër të misionit tonë në Shkodër është bindja se pengesa më e madhe me të cilën përballen banorët tanë nuk është gjendja e tyre fizike apo intelektuale, por pesha e stigmës shoqërore. Shumë keqkuptime vazhdojnë për shkak të pikëpamjeve të vjetruara institucionale që dikur i izolonin individët me aftësi të kufizuara nga komuniteti. Një nga mitet më të zakonshme është se aftësia e kufizuar e një personi përcakton se kush është ai - sikur personi të jetë "i humbur" pas një etikete. Në realitet, banorët tanë janë njerëz së pari: ata kanë personalitete të dallueshme, humor të mprehtë, talente unike në punishtet tona të drurit dhe të njëjtat nevoja emocionale si çdokush tjetër. Duke e etiketuar dikë thjesht si "me aftësi të kufizuara", shoqëria injoron individin, një praktikë që ne e kundërshtojmë çdo ditë përmes modelit tonë "Shtëpi-Familje" i cili feston personalitetin mbi diagnozën.
Një tjetër mit i përhapur në Shqipëri është ideja se njerëzit me aftësi të kufizuara intelektuale janë "të sëmurë" ose në një gjendje të vazhdueshme vuajtjeje që kërkon mëshirë. Ky "model mjekësor" i aftësisë së kufizuar sugjeron gabimisht se jeta e tyre është një tragjedi. Në Projekti Shpresa, ne vërtetojmë të kundërtën çdo ditë. Aftësia e kufizuar nuk është një sëmundje që duhet shëruar; është pjesë e diversitetit njerëzor. Banorët tanë janë pjesëmarrës aktivë në jetë - pavarësisht nëse krijojnë art për ekspozitën "Përtej Kufijve" apo marrin pjesë në sporte në kampet tona verore në Velipojë. "Tragjedia" e vërtetë nuk është vetë aftësia e kufizuar, por mungesa e rampave të aksesueshme, shkollave gjithëpërfshirëse dhe mundësive të punësimit në komunitetin e gjerë që i pengojnë këta individë të ndajnë plotësisht dhuratat e tyre me botën.
Ekziston gjithashtu një keqkuptim i rëndësishëm se individët me aftësi të kufizuara intelektuale janë "të paarsimueshëm" ose nuk mund të kontribuojnë në shoqëri. Historikisht, kjo çoi në përjashtimin e fëmijëve nga arsimi i zakonshëm. Megjithatë, hulumtimet dhe përvoja jonë tregojnë se 85% e aftësive të kufizuara intelektuale janë të lehta, dhe me qasjen e duhur "të mësuarit duke bërë", këta individë mund të zotërojnë aftësi profesionale, të përdorin teknologjinë dhe të mbajnë punë profesionale. Duke besuar se nuk mund të mësojnë, shoqëria krijon një profeci vetëpërmbushëse të varësisë. Kur e zëvendësojmë këtë mit me pritje të larta dhe mbështetje të përshtatur, banorët tanë tregojnë një rritje të jashtëzakonshme në autonomi, duke vërtetuar se ata nuk janë një "barrë" për komunitetin, por një aset për të.
Së fundmi, duhet të hedhim poshtë mitin se personat me aftësi të kufizuara nuk dëshirojnë ose nuk meritojnë të njëjtat arritje shoqërore si të tjerët, siç janë miqësia, pavarësia ose krijimi i një familjeje. Stigma shpesh çon në infantilizimin e të rriturve me aftësi të kufizuara, duke i trajtuar ata si fëmijë të përjetshëm. Në Projekti Shpresa, ne mbrojmë të drejtën e çdo të rrituri për të jetuar një jetë autonome, për të krijuar marrëdhënie të thella personale dhe për t'u respektuar si qytetarë të barabartë. Thyerja e stigmës fillon me një hap të thjeshtë: të shohim personin, jo aftësinë e kufizuar. Kur qytetarët e Shkodrës angazhohen me banorët tanë si fqinjë dhe kolegë, mitet shpërbëhen, të zëvendësuara nga realiteti i njerëzimit tonë të përbashkët.